با حضور قائم مقام وزیر علوم؛

پنجاه و سومین نشست مجازی معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی کشور  برگزار شد

پنجاه و سومین نشست مجازی معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و موسسات آموزش‌عالی کشور با حضور قائم‌مقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، معاون و مدیران معاونت پژوهش و فناوری در سالن شهدای جهاد علمی آن وزارت برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه به نقل از اداره کل روابط عمومی وزارت علوم، دکتر عبدالرضا باقری قائم مقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این نشست مطالبات اصلی و جدی وزارت علوم را از دانشگاه‌ها و موسسات آموزش‌عالی کشور در شرایط کنونی، تربیت نیروهای ماهر، کمک به اشتغال‌آفرینی و پاسخگویی و ارائه راه حل های عملی و دقیق برای حل مشکلات و معضلات جامعه و مردم، عنوان کرد.

دکتر باقری با اشاره به توفیقات روزافزون آموزش‌عالی کشور در سال‌های اخیر گفت: مقالات پر استناد، ارتقای جایگاه دانشگاه‌ها و موسسات آموزش‌عالی کشور در حوزه نوآوری و ارتقای رتبه‌بندی دانشگاه از دستاوردهای افتخار‌آفرین دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی و پارک‌های علم و فناوری بوده است که باید با رشد بیشتر تداوم یابد.

وی همچنین به رویکردهای جدید در حوزه پژوهش و فناوری و ایجاد زیرساخت‌های پژوهشی اشاره کرد و گفت: از جمله این رویکردها و سیاست‌های جدید واگذاری اختیارات بیشتر به دانشگاه‌ها، روان‌سازی انتشار مجلات علمی، ایجاد مراکز تحقیقاتی در دانشگاه‌ها و همکاری انجمن‌های علمی دانشجویی با پارک‌های علم و فناوری و جهت‌دهی پایان‌نامه‌های پژوهشی جهت حل مشکلات کشور است.

قائم مقام وزیر علوم افزود: یکی از این ظرفیت‌ها ماده ۵ آیین‌نامه ارتقا می‌باشد که هدف آن ایجاد ظرفیت‌هایی است تا هر دانشگاه و موسسه‌ای متناسب با ماموریت‌هایی که دارد آنها را در قالب ماده ۵ آیین‌نامه ارتقاء پیشنهاد دهد و در تحقق اهداف جدید وزارت علوم از آن استفاده نماید و دومین ظرفیت و ابزار قانونی که در اختیار ما قرار دارد آیین‌نامه ترفیع است که این آیین‌نامه یکی از ابزارهای مدیریت دانشگاه‌ها است که برای اجرای سیاست‌های جدید در دانشگاه و موسسه اتخاذ می‌شود و تصویب آن هم آسان‌تر از آیین‌نامه ارتقا است و در هیات امنای دانشگاه مصوب می‌شود‌.

وی گفت: ایجاد زیرساخت‌های لازم برای انجام ماموریت‌ها نیز یکی از اقدامات است که سال گذشته به همت دکتر برومند صورت گرفت و وام تجهیزات به دانشگاه واریز شد؛ بخشی از این منابع در اعتبارات سال ۹۹ هم تکرار شده است که در قالب آن تجهیز و تولید مواد اولیه و تجهیزات لازم برای آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های دانشگاه‌ها از اولویت‌های معاونت پژوهشی به شمار می‌رود.

قائم مقام وزیر علوم از تدوین بیانیه‌ای به نام بیانیه دانشگاه‌های جامعه‌محور و کارآفرین در ستاد وزارت علوم خبر داد که هدف آن همفکری و ایجاد فرهنگ و ادبیات مشترک در خصوص دانشگاه ها و  مراکز پژوهشی و فناوری جامعه محور و کارآفرین است .

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی امور فناوری وزارت علوم نیز در خصوص اهداف برنامه گرنت فناوری گفت: توجه به توسعه و تجاری‌سازی فناوری در حوزه پژوهشی و تقویت جریان کارآفرینی و نوآوری در مراکز پژوهشی، کمک به تقویت کیفی پارک های علم و فناوری، ارتقای سطح همکاری پارک‌ها با دانشگاه‌ها، حمایت از تکمیل زنجیره تامین و ارزش سازمان های اجرایی و حمایت از فعالیت‌های تحقیق و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان از اهداف گرنت فناوری است.

دکتر مهدی کشمیری افزود: حمایت از انجام پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی با محتوای فناورانه که همان گرنت جوانه است و حمایت از فعالیت‌های تحقیقاتی با محتوای تجاری‌سازی اعضای هیات علمی در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی که گرنت شکوفایی است و حمایت از فعالیت‌های شتاب‌دهی و رشد شرکت‌های نوپا که گرنت رشد به شمار می‌رود، برنامه‌های گرنت فناوری را ایجاد می‌کنند.

وی به مشارکت‌کنندگان در تامین منابع این گرنت اشاره کرد و افزود: فناور متقاضی دریافت گرنت، دانشگاه، پارک علم و فناوری مجری، وزارت عتف، سازمان یا نهاد اجرایی و اقتصادی مشارکت‌کننده، شرکت دانش‌بنیان متقاضی، صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق پژوهش و فناوری عامل از تامین کنندگان منابع این گرنت هستند.

دکتر کشمیری درخصوص بخش‌های حمایتی هر گرنت گفت: حمایت پایه با بهره‌گیری از منابع مالی متقاضی، پارک مجری و وزارت عتف صورت می‌گیرد و سایر حمایت‌های مالی شامل سازمان حامی مشارکت کننده، صندوق نوآوری و شکوفایی و تسهیلات صندوق پژوهش و فناوری عامل است.

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی امورفناوری وزارت علوم، درخصوص اقدامات انجام شده در گرنت فناوری گفت: تدوین و ابلاغ آیین‌نامه گرنت فناوری، انعقاد تفاهم‌نامه با پارک فناوری فاوا برای اجرای برنامه در حوزه ICT، انتخاب ۵ استان برای شروع برنامه گرنت جوانه، ابلاغ اعتبار سهم وزارت عتف به استان‌های منتخب و تدوین برنامه زمان‌بندی در نیمه دوم خرداد از اقدامات انجام شده در این حوزه است.

در این نشست همچنین دکتر نیسی مدیر کل دفتر حمایت و پشتیبانی امور پژوهشی و فناوری وزارت علوم، از طراحی شبکه ابر رایانش ملی، به منظور دسترسی یکپارچه مراکز آموزش‌عالی سراسر کشور خبر داد.

دکتر نیسی با بیان اینکه درگاه مراکز عضو شبکه ابر رایانش ملی در یک ارتباط ستاره‌ای کامل به یکدیگر متصل هستند و به صورت یکپارچه در اختیار کاربران قرار می‌گیرند، اظهار داشت: این شبکه به نوعی طراحی شده است که هر درگاه، به‌طور مستقل می‌تواند تمامی خدمات و همچنین تمامی اطلاعات را در اختیار کاربران قرار دهد.

وی افزود: از جمله مزایای شبکه ابر رایانش ملی می‌توان به مواردی از قبیل بیشینه نمودن امکان دسترسی تمام وقت کاربران به خدمات شبکه ابررایانش ملی، جمع‌آوری و ارائه شفاف و دقیق اطلاعات خدمات ارائه شده توسط مراکز عضو، جمع‌آوری و ارائه شفاف و دقیق رضایت‌مندی کاربران از خدمات دریافت شده و نظارت، دسترسی مداوم و به روز به کل اطلاعات شبکه ابررایانش ملی توسط مدیران و کاربران و پایش مداوم سرویس‌دهی بین مراکز عضو وقابلیت خود ارزیابی شبکه درگاهی اشاره کرد.

دکتر نیسی ادامه داد: در صورت نیاز و استفاده کامل از ظرفیت یک مرکز، امکان انتقال کاربر به مراکز دیگر که ظرفیت آزاد داشته باشند، نیز پیش‌بینی شده و همچنین امکان ایجاد یک درگاه مرکزی با نام iranhpc.ac.ir  نیز پیش‌بینی شده است .

وی در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص شیوه‌نامه پشتیبانی مالی از تامین، بروزآوری و خرید خدمات تجهیزات آزمایشگاهی گفت: در این خصوص معاونت پژوهش و فناوری وزارت عتف با تشکیل کارگروهی متشکل از معاون پژوهش و فناوری، مدیر دفتر پشتیبانی، مدیر کل دفتر سیاستگذاری، مدیر کل دفتر طرح‌های عمرانی، ۳ نفر از دبیران مناطق و ۲ نفر از کارشناسان آزمایشگاهی تشکیل داده تا در خصوص اعمال این شیوه نامه هماهنگی بیشتری صورت گیرد.

دکتر نیسی درخصوص اعطای گرنت پژوهشی خدمات آزمایشگاهی گفت: این گرنت به اعضای هیات علمی، دانشجویان و پژوهشگران آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های عضو شاعا و موسسات وابسته به وزارت علوم تحت عنوان خرید خدمات آزمایشگاهی و تامین و به روزآوری تجهیزات آزمایشگاهی پرداخت می‌شود.

در ادامه دکتر محسن شریفی مدیرکل دفترسیاستگذاری و برنامه ریزی امورپژوهشی وزارت علوم، گفت: ایجاد سازوکار تامین اعتبارات پژوهشی مبتنی بر تقاضا است (گرنت بادی یا ستاپ) و به‌دنبال آن فراهم‌سازی الزامات هدفمندی و تقاضا محور شدن تحقیقات تحصیلات تکمیلی از اقدامات مهم وزارت علوم است و و قرار است در افق ۱۴۰۴ حدود ۲۰ درصد پژوهش‏ها در دانشگاه‏ها و حداقل ۵۰ درصد در پژوهشگاه‏ها بر اساس سفارش و تقاضای مشتری صورت گیرد و گرنت کامل دریافت کنند.

دکتر شریفی با بیان اینکه پروژه‌های پژوهشی تحصیلات تکمیلی (پایان نامه‌ها و رساله‌ها) از ظرفیت‌های بزرگ مجموعه آموزش‌عالی می‌باشند، اظهار داشت: این پروژه‌ها می‌توانند علاوه بر خدمت به توسعه علمی کشور در ارائه راه حل‌ها برای برون رفت از چالش های فراروی کشور موثر بوده و نه تنها موجب کسب اعتبار گردند، بلکه برای مردم ثروت ملّی و رفاه به ارمغان بیاورند.

وی افزود: در چنین شرایطی لازم است رویکرد اجرایی به گونه‌ای باشد که به غیر از پژوهش‌های بنیادی، حتی الامکان برای هر پروژه پژوهشی، مشتری وجود داشته و برای رفع نیاز پژوهشی دستگاه‌های اجرایی کشور به خدمت گرفته شوند.

دکتر شریفی در ادامه گفت: یکی از اهداف مهم وزارت علوم، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی برای توسعه آموزش‌عالی و پژوهش و فناوری متناسب با نیازها و ضرورت های اولویت دار کشور بر مبنای تقاضاهای اجتماعی، تحولات علمی و نیازهای بازار کار می‌باشد.

وی درخصوص هدفمندسازی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌عالی گفت: در این راستا هدایت اعتبارات پژوهشی دستگاه‌ها و شرکت‌ها به سوی رساله‌ها و پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی، باید به گونه‌ای باشد که هزینه‌های پژوهشی در مؤسسات آموزش‌عالی و همچنین هزینه زندگی دانشجویان از محل اعتبارات پژوهشی کارفرمایان طرح ها تأمین شود.

وی با بیان اینکه ستاپ در چارچوب و مقررات «آیین‌نامه اجرایی سامانه تأمین اعتبار پژوهشی» اجرا می‌شود، گفت: بنابراین مسئولیت حقوقی و مالی قراردادهای منعقده بر عهده مرکز مجری است و همه ستاپ‌ها دارای شیوه اجرایی یکسان ولی دارای نظام حسابداری مستقل هستند و عملیات مالی ستاپ در قالب یکی از حساب‌های مجری ثبت و نگه‌داری می‌شود و هرسال گزارش عملکرد مالی و اجرایی آن به صورت شفاف در اختیار عموم قرار می‌گیرد.

وی در ادامه گفت: آیین‌نامه سازوکار تامین اعتبارات پژوهشی مبتنی بر تقاضا در راستای دست یابی به اهداف فوق تنظیم شده و انتظار می رود که دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی برای تحقّق الزامات آیین‌نامه، با دبیرخانه و مرکز مجری همکاری لازم را داشته باشند.

مدیرکل دفترسیاستگذاری وبرنامه ریزی امورپژوهشی وزارت علوم با بیان اینکه در اسناد بالادستی راهبردها، اقدامات و اولویت‌هایی پیش‌بینی شده که کاملاً با بکارگیری این شیوه برای هدفمندسازی پژوهش‌ها انطباق دارد، گفت: براساس تبصره ۱ بند ج ماده ۶۴ قانون برنامه ششم توسعه، دستگاه‌های اجرایی مکلفند با رعایت چارچوب نقشه جامع علمی کشور، اولویت‌های تحقیقاتی خود را به تصویب شورای عالی عتف برسانند و همچنین به موجب بند ۱ سیاست‌های مذکور، تکالیف و وظایف دانشجویان دکترا که اعم از پایان‌نامه آن‌هاست باید در چارچوب اولویت‌های نقشه جامع علمی کشور و مبتنی بر نیاز تعیین و بررسی شود.

وی افزود: براساس بند ۷ این سیاست‌ها، دانشجویان دکترا باید تمام وقت باشند و از آنان حمایت شود و اجرای این آیین‌نامه می‌تواند پذیرش دانشجو را به سمت رشته‌های مورد نیاز جامعه هدایت کند.
دکتر شریفی گفت: ستاپ یک سازوکار اجرایی است که در چهار شاخه علوم‌انسانی و هنر، فنی و مهندسی، کشاورزی و دامپزشکی و علوم‌پایه راه‌اندازی می‌شود و مرکز مجری منظور مرکز پژوهشی است که به‌عنوان مسئول اجرای طرح انتخاب و اعلام شده و اعتبارات لازم از جانب وزارت به آنجا ابلاغ می‌گردد.

دکتر شریفی در خصوص انواع اعتبارهای پژوهشی مورد حمایت ستاپ به مواردی از قبیل اعتبار پژوهشی رساله‌ها و پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی و دکترا و کارشناسی ارشد، اعتبار پژوهشی پروژه‌های پسا دکترا وطرح‌های مورد حمایت ستاپ دارای مشتری و کارفرمای مشخص است و تمام یا بخش قابل توجهی از اعتبار از جانب آنها تأمین می‌شود، اشاره کرد.

وی افزود: ویژگی‌های طرح‌های مورد حمایت ستاپ مواردی از قبیل پاسخ به یک تقاضای مشخص، شرح خدمات ارائه شده مورد تایید کارفرما باشد، متقاضی عضو گروه، هسته یا آزمایشگاه پژوهشی و تحقیقاتی باشد، پیشنهادهایی که دارای همکار بین‌المللی باشد و طرف خارجی بخشی از بودجه را تأمین کند، همکاران متقاضی از اعضا هیأت علمی و پژوهشگران درون یا برون موسسه باشند و بالاخره تجهیزات و امکانات مورد نیاز در اختیار باشد ودر پی پاسخگویی به چالش فناورانه و ملی باشد را شامل می شود.

دکتر شریفی در ادامه گفت: فرایند اجرای پروژه پژوهشی با نهایی شدن اختصاص اعتبار پژوهش آغاز می‌شود. دانشجویی که از اعتبار کامل برخوردار شود موظف به حضور تمام وقت در موسسه است. کفایت پژوهش و مجوز برگزاری دفاع براساس شیوه‌نامه معمول موسسه حالات ممکن در زمان دفاع دانشجو براساس نظر هیات داوران و کارفرماپس دفاع موفقیت آمیز استاد راهنما موظف به ارائه مستندات جلسه دفاع به دستگاه است.

وی افزود: اعتبار پژوهشی کامل شامل هزینه نیروی انسانی دانشجویی / پژوهشگر پسا دکترا و هزینه‌های استفاده از نیروی انسانی متخصص و زیرساخت‌های موجود در موسسه می‌باشد و به همین دلیل ۶۰ درصد اعتبار پژوهشی به دانشجو پرداخت می‌شود و ۴۰ درصد باقیمانده اعتبار پژوهشی بعد از پایان موفقیت‌آمیز پروژه بابت هزینه‌های اجرای پژوهش در اختیار موسسه قرار می‌گیرد.
وی با بیان اینکه مدت اعتبار پژوهشی هر پژوهشگر پسا دکترا ۱۲ ماه است ولی می‌تواند بنا بر درخواست موسسه و تأیید دستگاه و ستاپ به حداکثر ۲۴ ماه افزایش یابد، گفت: زمان رسمی آغاز پرداخت‌ها به موسسه پس از انعقاد قرارداد و اعلام تاریخ مرجع در سامانه ستاپ بوده و فرایند اختتام پروژه پژوهشی در سامانه بروز رسانی اطلاعات مالی پروژه توسط سامانه، انجام اقدامات لازم جهت پرداخت مبالغ باقیمانده توسط مرکز مجری، بررسی درخواست اختتام پروژه توسط موسسه و متقاضی فناوری، ثبت درخواست اختتام و ارسال گزارش پایانی توسط هیات علمی آیین‌نامه به کلیه موسسات ابلاغ شده است.

دکتر شریفی با بیان اینکه مرکز تحقیقات و سیاست علمی کشور به‌عنوان مجری انتخاب شده است، گفت: بودجه اولیه طرح به مبلغ ۳۰ میلیارد ریال از طرف معاونت پژوهش و فناوری به دبیرخانه ستاپ منتقل شده و هم اکنون در حال مکاتبه با تعدادی از سازمان ها برای جلب حمایت اولیه در ستاپ هستیم.

مدیرکل دفترسیاستگذاری وبرنامه ریزی امورپژوهشی وزارت علوم در پایان سخنان خود گفت: مقدمات اجرایی این سامانه با آدرس: www.setup.atf.gov.ir آماده شده و تا آخر خرداد راه اندازی می‌شود.

در این نشست که رونمايي از سه نوع گرنت مصوب و ابلاغي وزارت علوم با عناوين گرنت پژوهشي، گرنت فناوري و گرنت آزمايشگاهي از مهمترین مباحث بود روساي برخي از دانشگاه‌ها ازجمله دانشگاه همدان و شهركرد در مورد برنامه‌هاي كلان خود در خصوص امور پژوهشي و فناوري صحبت كردند.

گفتنی است، دکتر محمد فرویزی مدیر ارتباط با صنعت و مطالعه بازار پژوهشگاه مواد و انرژی در این نشست شرکت کرد.