العلم سلطان: در رثای شهدا علم و فناوری
علم و فناوری وقتی از ویترین و کلیشه های رایج تعریف شده توسط موسسات رصد و پایش غربی خارج و به عرصه جامعه با مدل بومی وارد شود موجب بیرون آمدن دست خبیث شیطان از آستین رژیم صهیونی کودک کش میشود و به عبارتی در صورت تبعیت از دکترین غربی تجویز شده به کشورهای جهان سوم و در حال توسعه نه تنها نکوهشی واقع نمی شود بلکه همانطور که در جشنواره هایی مانند کن از تصویرسازی فقر و بدبختی با نخل طلایی استقبال میشود در این حوزه نیز رویکرد مبتنی به خروجی صرف مبتنی بر نوشتجات بسیار مورد استقبال موسسات رصد بین المللی واقع میشود. لذا سوالی که از دست اندرکاران و سیاستگذاران حوزه علم و فناوری مطرح است ابهامی است که وجود دارد و این است که چه کسی می خواهد این نوشتجات را به دستاورد تبدیل کند؟ مثال حاکم در چنین وضعیتی مانند کندن زمین به منظور لوله گذاری و مجدد پرکردن روی لوله با خاک برداشته شده است ولیکن اگر لوله وجود نداشته باشد طبق عرف و عادت رایج تعدادی از افراد زمین را حفر و تعدادی بپوشانند غافل از اینکه همه این کندن و پرکردن بمنظور تعبیه لوله است.در حوزه علم و فناوری باید مراقبت نمود که تولید نوشتجات اعم از مقاله و امثالهم تنها خروجی است و نه دستاورد و اگر نتوانیم خروجی را به دستاورد تبدیل کنیم مانند همان کندن و پرکردن بدون لوله گذاری و بی حاصل و علم لاینفع است. لذا جهت خروج از بی هویتی و تبدیل خروجی به دستاورد در حوزه علم و فناوری به درگاه احدیت باید متوسل شد و به استناد دعا بعد از نماز عصر از درگاه الهی استمداد نماییم که بارالها ما را از علم لاینفع باز بدار.

براستی دکتر مهدی طهرانچی توانست ارتباط وثیق و خارج از کلیشه رایج بین علوم پایه و حوزه کاربرد ایجاد نماید. به زعم نویسنده این متون همانطور که شهید دکتر کاظمی آشتیانی توانست با ایجاد رویان از دانش بیو تکنولوژی در جهت باروری زوج های جوان موجب تاثیرگذاری علم و فناوری در عرصه جامعه شود و به همان ترتیب و در عرصه ای دیگر و البته بسیار دشوارتر دکتر مهدی طهرانچی با هوش و ذکاوتی خدا دادی و با درس آموزی از اساتید اخلاق و معنویت موجب ارتقا دکترین علم و فناوری از علم لاینفع به علم با تاثیرگذاری در عرصه جامعه شود. آنهایی که از نزدیک با دکتر طهرانچی نشست و برخاست داشتند با مدل فکری پویا مبتنی بر معنویت ایشان آشنا هستند.از یکسو ایشان نزدیک یک و نیم دهه مراقبت سخت امنیتی را به جان خرید و تحت بالاترین فشار عصبی ناشی از تهدیدات روزانه نظام سلطه و رژیم صهیونی راضی به رضای الهی بود و از سویی در دل به سخن مراد خود اعتقاد داشت که : بکشید ما را دوام عمر ما بیشتر میشود.

براستی استراتژی علم و فناوری کشور مبتنی بر عملکرد امثال شهید شهریاری و شهید فخری زاده و به خصوص مدل فکری و عملی دکتر مهدی طهرانچی می تواند درس آموز برای سیاستگزاران این حوزه باشد. دکتر طهرانچی یکی از مبتکران تدوین نقشه جامع علمی کشور در نیمه دهه ۸۰ شمسی بود. ایشان در حوزه اسیب شناسی این حوزه در تدوین اسناد پشتیبان ممارست جدی داشت اما در عین حال دکتر طهرانچی دستاورد محور بود.

در اوایل دهه ۹۰ شمسی مدل فکری دکتر طهرانچی از تدوین اسناد بالا بند و حتی مبتنی بر دستاورد به سمت محورهای مبتنی بر تاثیرگذاری اجتماعی اقتصادی فرهنگی بر مبنای سنگ نشان های مشخص چرخش تکاملی یافت. دکترین فکری طهرانچی شهید بر این اساس است که اگر با اصل قرار دادن تاثیرگذاری علم و فناوری در عرصه جامعه و با سنگ نشان قراردادن در مسیر علم و فناوری راه را درست طی کنیم طبیعی است که خروجی ها و نوشتجات علمی حاصله تبدیل به دستاورد شده و دستاورد نیز منتهی به تاثیرگذاری در عرصه جامعه خواهد شد. چند ماه پیش به یاد دارم دغدغه شهید طهرانچی در هنگام عرضه سند مواد و فراوری پیشرفته در سلسله جلسات ستاد علم و فناوری شورایعالی انقلاب فرهنگی بر اینجانب و همکارانم تکلیف لزوم نگاه جامع تر مبتنی بر صنعت ۴ بود. به عبارتی ایشان از یک سند ملی حوزه ای علم و فناوری تاثیرگذاری بر صنعت نوین را متوقع بود و البته اگر جز این باشد نمی توان رشد حوزه های تکنولوزی بالا و متوسط را در برنامه هفتم توسعه مورد نظر رهبری معزز و ریاست محترم جمهور بر مبنای سهم ۷ درصد از تولید ناخالص داخلی در پایان برنامه را متوقع بود.

در خاتمه از تمام سیاستگزاران حوزه علم و فناوری توقع بر بازنگری استراتژی ها و راهبردها در اسناد بالادستی و سیاستگزاری های دستگاهی مبتنی بر دستاورد و تاثیرگذاری بدون صلبیت و بدون نگاه جناحی و در جهت منافع ملی می رود.

برادران و خواهران اگر قدر سرمایه های اجتماعی تاثیرگذار در عرصه جامعه مانند شهید طهرانچی و سایر دانشمندان موثر در حوزه عمل را ندانیم انها را از دست خواهیم داد. لذا شایسته است روال های ناصواب گذشته را فراموش نمود و چه از بعد سیاستگزاری و چه از جهت عملکرد فارغ از سنتهای رایج حاکم بر هر دوره تلاش کنیم حب و بغض های جناحی را کنار گذاریم و ببخشیم و اشدا علی الکفار و رحما بینهم را سرلوحه امور قرار دهیم.

والسلام

والعاقبه للمتقین

حمید امیدوار